โรงเรียนปากจั่นวิทยา ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพังงา ภูเก็ต ระนอง ถือได้ว่าเป็นโรงเรียนขนาดกลางประจำตำบลปากจั่น อำเภอกระบุรี จังหวัดระนอง องค์การบริหารส่วนตำบลปากจั่น อำเภอกระบุรี จังหวัดระนอง อธิบายสภาพโดยทั่วไปของตำบลว่ามีดินแดนติดต่อกับประเทศพม่า มีเพียงแม่น้ำกระบุรีกั้นระหว่างแดน ในตำบลปากจั่นนี้ประกอบไปด้วย ๑๑ หมู่บ้าน และมีวัดประจำตำบลคือวัดสุวรรณคีรี (ปากจั่น) นั่นหมายความว่าวัดสุวรรณคีรี (ปากจั่น) เป็นศูนย์กลางในการประกอบพิธีกรรมทางศาสนาและมีความสำคัญอย่างมากต่อโรงเรียน เนื่องด้วยพระครูสมุห์สนธยา ธมมิโก เจ้าอาวาสวัดสุวรรณคีรี (ปากจั่น) คือกรรมการผู้แทนองค์กรศาสนา ในคณะกรรมการสถานศึกษาของโรงเรียนปากจั่นวิทยา โรงเรียนปากจั่นวิทยาจึงสนับสนุนและส่งเสริมการจัดกิจกรรมวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาร่วมกับทางวัดสุวรรณคีรี (ปากจั่น) อย่างต่อเนื่องทุกปีการศึกษา เพื่อปลูกฝังให้นักเรียนปฏิบัติตนเป็นพุทธศาสนิกชนที่ดีและสืบสานประเพณีที่ดีงามสืบไป

หนึ่งในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาประจำประเทศไทย คือวันตรุษไทย รัตติกาล ศรีอำไพ  (๒๕๕๑) สรุปความเข้าใจอย่างง่ายเกี่ยวกับวันตรุษไทยไว้ในสำนักงานราชบัณฑิตสภาว่า เป็นเทศกาลส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ ในความเชื่อไทยโบราณตรงกับวันแรม ๑๕ ค่ำ เดือน ๔ ซึ่งวัดสุวรรณคีรี (ปากจั่น) อำเภอกระบุรี จังหวัดระนองจัดพิธีวันตรุษไทยขึ้นทุกปี ในการประกอบพิธีกรรมนี้มีประเพณีที่เรียกว่า ‘กวนข้าวทิพย์’ หรือข้าวมธุปายาส ปริญญาธัทธ์ ทองชาติ (ม.ป.ป.) กล่าวถึงประเพณีกวนข้าวทิพย์ไว้ในหอจดหมายเหตุแห่งชาติจังหวัดสุพรรณบุรีว่า ประเพณีนี้มีความเป็นมาสืบเนื่องมาจากสมัยพุทธกาล นางสุชาดาปรุงข้าวมธุปายาสหรือข้าวทิพย์ถวายแด่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก่อนพระองค์จะตรัสรู้ ทั้งนี้ประเพณีกวนข้าวทิพย์ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๕๖

คณะผู้จัดทำตระหนักถึงคุณค่าของประเพณีกวนข้าวทิพย์ อันเป็นส่วนหนึ่งในเทศกาลตรุษไทยของวัดสุวรรณคีรี (ปากจั่น) อำเภอกระบุรี จังหวัดระนอง จึงสนใจศึกษาประวัติความเป็นมา ความสำคัญ และอัตลักษณ์ของประเพณีที่สามารถหยั่งรากและสืบทอดในพื้นที่ตำบลปากจั่นได้อย่างต่อเนื่องถึง ๓๐ ปีด้วยการนำเสนอผ่านคำถามวิเคราะห์เรื่อง เพื่อให้ผู้คนที่สนใจสามารถเข้าใจพิธีที่ประสมประสานความศักดิ์สิทธิ์ของเทวานุภาพในศาสนาพราหมณ์และพุทธานุภาพในพระพุทธศาสนาได้อย่างกลมกลืน ประเพณีกวนข้าวทิพย์เป็นส่วนหนึ่งของการประกอบพิธีกรรมทางศาสนาที่สำคัญและเกิดขึ้นใกล้โรงเรียน ถือเป็นแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ในท้องถิ่นที่ล้ำค่าอย่างมาก